Angst bij kinderen (1)
"De Here is mijn licht en mijn heil, voor wie zou ik vrezen? "
(Psalm 27:1)
"Marloes, waar ben je bang voor?" "Ik vind het zo eng, ze zien er lelijk uit."
"Wat zie je dan?" "Monsters, overal in mijn kamer, als het licht uit is."
"Wat doen ze dan?" "Dat weet ik niet.... Ik zie ze overal aan de muur en door de gordijnen." "Maar dat is toch niet echt, dat weet je toch? Zeur nou maar niet en ga maar lekker slapen."
Als we eerlijk zijn, zullen heel veel mensen erkennen dat ze met één of andere vorm van angst in hun leven te maken hebben; hoogtevrees, angst voor relaties, angst voor ziektes, angst voor mensen, faalangst, scheidingsangst, etc.
Als we de Bijbel raadplegen zullen we zien hoe vaak God Zijn volk met de woorden: "Vrees niet!" bemoedigt. Dit is omdat God weet hoe reëel angst voor mensen is. Het is belangrijk dat we alert zijn om Hem hierin, ondanks de situaties en omstandigheden die we dagelijks in ons leven tegenkomen, te kunnen vertrouwen. (Psalm 46:2,3)
We kunnen drie soorten angsten onderscheiden: - Natuurlijke angsten
Deze angst is een natuurlijke reactie in ons, die reageert op gevaarlijke en of bedreigende situaties en omstandigheden. Het kan een soort waarschuwing zijn voor gevaar of pijn. Het kan je ook behoeden om domme dingen te doen. Het is een positieve reactie op een situatie, die soms zelfs je leven kan redden. Wanneer echter deze angst een te lange periode duurt, kan het omslaan naar een negatieve angst. Bijvoorbeeld: iedereen die voor het eerst probeert te fietsen, zal angst hebben om te vallen.
- Vrees voor God
Met God "vrezen" wordt geen angst bedoeld om bang te zijn voor de wraak van God of bang te zijn voor het wezen van God ( Psalm 33:8). Er wordt een diep ontzag mee bedoeld voor onze Schepper, onze Koning. Toch zijn er veel mensen die daadwerkelijk bang zijn voor God. Deze angst heeft veel invloed op het dagelijks leven. Bijvoorbeeld als je niks meer durft te doen, uit angst dat God boos op je zal worden.
- Negatieve angst
Een negatieve angst is een angst die het leven beheerst. Als angst het leven beheerst, dan is dit een kwelling. Een kwelling in het denken, de emoties en zelfs het dagelijks functioneren. Bijvoorbeeld bij angst voor mensen, begint een patroon om mensen te mijden, waardoor men in een sociale isolement terechtkomt. Dit heeft vaak eenzaamheid als gevolg met alle consequenties van dien.
Hoe komen kinderen aan angst?
Bang zijn is iets dat bij mensen hoort, bij kinderen en volwassenen. Als angst het leven gaat beheersen kan dat verschillende oorzaken hebben. In dit artikel willen wij drie factoren bekijken: - De opvoeding
- Negatieve invloeden in de omgeving van een kind
- Een stressvolle gebeurtenis.
De opvoeding
In de opvoeding zijn ouders voorbeeld voor hun kind. Ook als het gaat om angst en de wijze waarop ouders hiermee omgaan is van invloed op het kind.
De omgeving waarin een kind opgroeit kan van invloed zijn op de angst van een kind. Bijvoorbeeld als kinderen merken dat de ouders ergens bang voor zijn, kan dit leiden dat kinderen voor hetzelfde bang zijn. Bijvoorbeeld: Marloes ziet dat moeder bang is om te fietsen in het donker, zij zal dan ook opgroeien met het idee dat fietsen in het donker eng is. Ook kan het voorkomen dat ouders met goede bedoelingen de angst van een kind relativeren. Bijvoorbeeld : "Marloes, je hoeft niet bang te zijn voor de hond". Op deze manier ontken je als ouder de reële angst van je kind en kan als gevolg hebben dat je de angst juist versterkt.
Ouders kunnen hun kinderen manipuleren met dreigingen wat angst tot gevolg heeft. Bijvoorbeeld: "Marloes, als je niet doet wat ik zeg, dan ......".
Als thuis een bedreigende omgeving is, bijvoorbeeld als de ouders ruzies maken of er is sprake van geestelijke en/of lichamelijke mishandeling. Het kind zal dan opgroeien met een gebrek aan veiligheid en ervaart de buitenwereld als angstig, met alle gevolgen van dien.
Een fundamentele angst bij kinderen is scheidingsangst. Dit gevoel kan al heel vroeg ontstaan, vanaf de geboorte. Bijvoorbeeld een kind die veel in het ziekenhuis ligt, ontwikkelt geen normaal gevoel van veiligheid en bescherming. Het kind kan dan moeite hebben om de ouders te verlaten bij het naar school gaan. Ook bij het naar bed gaan 's avonds kan het kind moeite hebben om in slaap te vallen (Hebr. 2:14,15).
Negatieve invloeden in de omgeving van een kind
Opgroeiende kinderen hebben te maken met invloeden vanuit de omgeving. Via allerlei kanalen komen invloeden, die spelen in onze cultuur op een kind af. - Televisie: zonder twijfel speelt het kijken naar televisieprogramma's een belangrijke rol in het leven van kinderen. Velen kijken wel uren per week naar allerlei programma's en niet alle programma's hebben per definitie een positieve invloed. Bijvoorbeeld niet alle cartoons zijn goed, sommigen kunnen een occulte invloed hebben op een kind.
- Literatuur: wat voor boeken leest uw kind? Heel veel boeken hebben griezelige en duistere thema's wat angst kan geven, bijvoorbeeld nachtmerries.
- Muziek: is een van de dingen die invloed kan hebben op het gedrag van een kind. Dikwijls gaan de teksten over dood, rebellie en angst
- Computerspelletjes: komen tegenwoordig veelvuldig voor in gezinnen. Videospelletjes, Playstation spelletjes, Nintendo kunnen een slechte invloed hebben op kinderen. Ook als je er zelf niet aan mee wilt doen, kan er angsten ontstaan om buiten de groep te vallen.
- Scholing: niet alleen kan het onderwijs een negatieve invloed hebben, maar ook de onderlinge relaties van de kinderen. Denk bijvoorbeeld aan het pesten op scholen. Een kind die gepest wordt, ontwikkelt ook verschillende angsten, bijvoorbeeld de angst voor afwijzing.
Door een stressvolle gebeurtenis
Andere manieren waarop kinderen angst in hun leven meemaken, is door traumatische gebeurtenissen. Bijvoorbeeld een klein kind dat een begrafenis van een opa heeft meegemaakt, wordt geconfronteerd met een moment van hevige emoties die hij nog niet aankan. Daardoor kan de angst binnenkomen. Het is mogelijk dat het kind na dit gebeuren angst krijgt, dat elk moment andere mensen in zijn omgeving bijvoorbeeld zijn eigen ouders ook dood kunnen gaan. Hierdoor kan hij moeite krijgen met afscheid nemen van zijn ouders bij het naar school of naar bed gaan.
Wat kunnen we hieraan doen?
Afhankelijk van de leeftijd van het kind geven we hier een paar richtlijnen. - Allereerst is het belangrijk een veilige en liefdevolle omgeving te creëren voor een kind, een omgeving waarin het kind het gevoel heeft dat naar hem geluisterd wordt.
- Probeer de angst niet groter of kleiner te maken dan die is. Leef je in de situatie van het kind in en probeer het kind te troosten. Maak het kind niet belachelijk.
- Probeer te achterhalen wanneer en hoe de angst is ontstaan.
- Geef als ouder het goede voorbeeld. Neem zijn angst altijd serieus en praat erover. Probeer het kind stap voor stap te laten wennen aan een enge situatie, bijvoorbeeld naar de tandarts gaan.
- Hou toezicht op de tv kijken, muziek luisteren, computer enz. Weet wat je kinderen zien en maak duidelijke afspraken.
- Benadruk de positieve eigenschappen van uw kind en waar hij goed in is. Hierdoor ontwikkelt het kind meer zelfvertrouwen.
- Bidden helpt en soms is ook een stuk bevrijding nodig. Met angsten kunnen demonische gebondenheden ontstaan. Christelijke ouders kunnen leren om met God samen te werken en een muur van bescherming voor hen zelf en hun kinderen te bouwen. Zoek hulp bij medechristenen als er vermoedens zijn van gebondenheid door angst.
- Zoek eventueel professionele hulp.
(Filip 4:8 zegt:.......) "Wij zijn als ouders verantwoordelijk voor onze kinderen." Niet alleen is het belangrijk om de kinderen goede dingen aan te leren, maar we moeten proberen ook het verkeerde buiten huis houden. Wij staan hier niet alleen in. Jezus wil ons zegenen met Zijn liefde en wijsheid. Laten we als doel stellen om samen met God aan ons gezin te bouwen.
|
info / bestellen