Gevolgen van kindermishandeling

Het is dinsdagmiddag. Floortje komt thuis uit school. Haar moeder staat, zoals elke dinsdagmiddag, in de keuken de afwas te doen. ‘Heb je een leuke dag gehad Floor?' vraagt haar moeder. ‘Ja hoor...' klinkt het aarzelend uit Floortjes mond. Eigenlijk heeft Floortje een hele leuke dag gehad, maar dat durft ze niet te zeggen. Plotseling komt haar moeder op haar af en ze begint te schreeuwen. ‘Jij denkt altijd alleen maar aan jezelf!' Dan krijgt Floortje een klap in haar gezicht. Floortje doet erg haar best om haar moeder niet boos te maken. Maar dat is heel moeilijk! En nu Floortje regelmatig bij klasgenootjes speelt, merkt ze dat hun moeders toch wel anders zijn...

Agressie en vernederingen brengen grote gevolgen met zich mee. Kinderen begrijpen vaak niet wat er mis is. Toch voelen ze wel degelijk dat er iets niet in orde is. Dat het er thuis anders aan toe gaat dan bij andere kinderen, weten de meesten niet. Soms merkt een kind dat pas wanneer het bij een vriendje of vriendinnetje gaat spelen. Op het moment dat een kind gaat inzien dat het thuis anders is, durft het dat niet (zomaar) te delen met anderen.

Waarom het kind zwijgt
Wanneer een kind zoals Floortje door heeft dat er iets niet klopt, dan zal het daar niet direct over praten. Een kind is zeer loyaal tegenover zijn ouders. Ouders spelen een belangrijke rol in het leven van een kind. Ook al is die rol negatief, het kind zal met hart en ziel zijn ouders verdedigen. Ook schaamte voor het gedrag van de ouder(s) kan een reden zijn om te zwijgen. Een kind verbergt een negatieve thuissituatie liever voor anderen. Zelfs als dat gedrag hem pijn doet of verdrietig maakt.
Verder is het voor een kind moeilijk om in te schatten wat de gevolgen kunnen zijn wanneer het vertelt over de gebeurtenissen thuis. ‘Gaan mijn ouders dan uit elkaar? En waar moet ik dan heen?' Ouders zetten hun kind(eren) vaak onder druk zodat ze tegen anderen hun mond houden over wat er zich thuis afspeelt.

Verwarring
Voor een kind is het onmogelijk te begrijpen waarom zijn vader of moeder zo tegen hem doet. Vooral als het gedrag van de ouder(s) wisselvallig en daardoor onvoorspelbaar is, voelt een kind zich onveilig. Het ene moment kan het kind niets verkeerd doen. Het andere moment wordt het kind geslagen of wordt hem de huid vol gescholden. Het zijn de momenten waarop de ouder aardig is die ervoor zorgen dat het kind hoop krijgt. Hoop op liefde en acceptatie. Hoop dat er nooit meer gescholden en geslagen zal worden. Maar die hoop wordt, steeds weer opnieuw, de grond ingeboord. De volwassenen weet het immers beter...toch?

Gevolgen van mishandeling
Wil een kind op een goede en gezonde manier opgroeien, dan zijn positieve stimulansen van buitenaf belangrijk. De ontwikkeling van een kind leunt voor een groot deel op de interactie met de ouders. Zeker in de eerste levensjaren. Later speelt de omgeving een steeds belangrijkere rol. De liefdevolle zorg en aandacht van de ouder(s) is voor een opgroeiend kind de basis voor wederzijds vertrouwen. Dat creëert een veilige sfeer waarin het kind zich kan ontplooien. Verder biedt de positieve aandacht van de ouder(s) het kind de benodigde stimulansen om zich evenwichtig te ontwikkelen: geestelijk, sociaal, emotioneel, intellectueel en lichamelijk. Kindermishandeling zet door het ontbreken van die geborgenheid de ontwikkeling zwaar onder druk. Het vertrouwen in anderen is ondermijnd. Veel kinderen zoeken de schuld voor het gedrag van hun ouders bij zichzelf. Zo krijgen zij een verwrongen, negatief beeld van zichzelf en loopt hun zelfvertrouwen een grote deuk op.

Bijbelse principes
Naast de gevolgen op de ontwikkeling van het kind in het algemeen, zijn de gevolgen op geestelijk gebied groot. Als vader en moeder zijn we beelddrager van wie God is (Genesis 1:27). Ouders die hun kinderen mishandelen, geven een verkeerd beeld van God. Kinderen die met een verkeerd beeld opgroeien hebben veel moeite om God te aanvaarden als hun Hemelse Vader. De Bijbel geeft een prachtig kader over opvoeden. Daar is veel over te zeggen en te schrijven. Eén van de principes die onderdeel is van dat kader, staat in Efeziërs 6:4 en Kolossenzen 3:21. Het is gericht aan de vaders, maar geldt natuurlijk ook voor moeders. De boodschap van deze teksten is: "verbittert en prikkelt uw kinderen niet opdat zij niet moedeloos worden, maar voedt ze op in de tucht en de terechtwijzing des Heren". Maar hoe wordt dan voorkomen dat kinderen geprikkeld en moedeloos worden? Door hen op te voeden in terechtwijzing en hen de juiste weg te wijzen (tuchtiging). Dit betekent uitleggen en voordoen! Relatie en tijd nemen zijn daarin belangrijke sleutelwoorden. Een goede band tussen ouder en kind maakt dat het kind een voorbeeld heeft. Hierin is voor de kerkelijke gemeente een belangrijke rol weggelegd. Met name in het ondersteunen van de ouders in de opvoeding.

Zorg voor elkaar
Ook al staat het 'recht op privacy' hoog in het vaandel in de samenleving, het moet ons er niet van weerhouden om in actie te komen wanneer we kindermishandeling vermoeden. De Heere God roept ons als Zijn gemeente op om zorg te dragen voor elkaar en dat geldt zeker ook in dergelijke situaties. Vermoed u dat een kind in uw omgeving wordt mishandeld, dan kunt u altijd contact opnemen met Chris voor advies en informatie.