Kiezen en de Bijbel

Om de oorsprong van onze angst voor het maken van keuzes te achterhalen, moeten we terug naar Adam en Eva. In Genesis 2 en 3 lezen we hoe zij eten van de boom, waarvan God hen verboden had om te eten. Het gevolg van deze keuze vinden we in Genesis 3:9-10: En de Heere God riep Adam, en zeide tot hem: Waar zijt gij? En hij zeide: Ik hoorde Uw stem in den hof, en ik vreesde; want ik bent naakt; daarom verborg ik mij. Na de zondeval komt de angst in de wereld. Adam zegt dat hij bang is. Sinds die tijd worden onze keuzes beheerst door angst. Sinds de zondeval hebben we de neiging om te kiezen op basis van angst. Als we dat doen, proberen we op korte termijn gelukkig te zijn, maar zullen we op lange termijn ongelukkig worden.

Kiezen is verantwoordelijkheid
Ook als je zelf in je opvoeding geen goede basis hebt meegekregen voor het maken van keuzes, behoort kiezen tot je verantwoordelijkheid. We mogen ons niet verschuilen achter uitspraken als ‘Als ik mijn baan niet had verloren...’ of ‘Als ik maar niet gepest was op school...’. De Heere God heeft de mens geschapen met een eigen verantwoordelijkheid. We kunnen er zelf voor kiezen om ons leven te veranderen! Als je kijkt naar de zondeval, dan zie je dat de keuzemogelijkheid die God de mensen liet, enorme gevolgen heeft gehad. Toch is dat geen reden voor God geweest om de mens dit af te nemen. Hij dwingt ons niet. Het is onze taak om op verantwoorde wijze met die vrijheid om te gaan. Bovendien: niet kiezen is ook kiezen!

Het maken van de juiste keuzes
Als het enigszins kan, willen we direct de juiste keuzes maken. Kiezen op basis van angst leidt tot verkeerde keuzes. Om dit keuzepatroon te doorbreken, kijken we naar de manier waarop de Heere Jezus keuzes maakt. In Lucas 22 lezen we dat Hij in Getsemané voor de moeilijkste keuze staat, namelijk de keuze om volgens het plan van de Vader te sterven aan het kruis. Hij is zo angstig dat Zijn zweet als bloeddruppels op de grond valt.

Kiezen op basis van liefde
Toch laat Hij zich niet door Zijn angst leiden. Hij bidt dat de wil van Zijn Vader zal geschieden en kiest op basis van liefde voor de Vader, liefde voor ons en in het vertrouwen dat de Vader weet wat goed is. De basis van Jezus' keuze is dus vertrouwen en liefde. Liefde drijft de angst uit (1 Johannes 4:18). Een mooi voorbeeld van kiezen op basis van liefde vinden we in Lucas 19. De belastingbeambte Zacheüs perst mensen geld af. Op een dag is Jezus in de stad. Door zijn daden is Zacheüs bang geworden voor mensen. Hij klimt in een boom, zodat hij Jezus kan zien maar de mensen hem niet zullen zien. Maar Jezus ziet Zacheüs wel, toont belangstelling voor hem en wil zelfs bij hem thuis eten. Dat heeft grote gevolgen voor Zacheüs. Jezus maakt hem geen verwijten en Zacheüs kiest er uit liefde voor Jezus zelf voor om het geld dat hij mensen heeft ontnomen, terug te geven. Het moet niet makkelijk voor Zacheüs zijn geweest om deze mensen onder ogen te komen, maar toch maakt hij de keuze het goede te doen.

Verlangen
Als we de juiste keuzes willen maken, moeten we ook gaan beseffen wat we ten diepste verlangen. Dan kunnen we namelijk onze wensen en verlangens bij God bekend maken (Filippenzen 4:6), zodat Hij ons kan helpen in het maken van een keuze. Overigens zal het in het algemeen niet zo zijn dat onze angst om te kiezen direct verdwenen is. Zacheüs was wellicht nog steeds bang voor de reactie van mensen. Een manier om met die angst om te gaan, is voor jezelf bewust onder woorden te brengen waar je bang voor bent.

Ben je bang dat mensen je niet zullen accepteren? Ben je bang dat je niet in staat bent om je keuze uit te voeren? Ga dan na of er bewijzen zijn dat je angst gegrond is. Vaak zul je tot de ontdekking komen dat je angst niet gebaseerd is op realiteit, maar op je eigen gevoelens. Als je dan keuzes maakt, zul je in het begin best nog angst ervaren. Dat is het korte termijn gevolg van kiezen op basis van liefde. Maar op de lange termijn zal het gevolg zijn dat je een leven leidt zoals God het heeft bedoeld.

Gods zorg voor ons
Bovendien mogen we bij het maken van keuzes weten dat God voor ons zorgt, ook als onze keuzes tot gevolg hebben dat zekerheden wegvallen. Dat is geen doekje voor het bloeden, maar een zekerheid waarop we mogen bouwen. En... fouten maken mag! Om verkeerde keuzes definitief achter je te laten, is het van belang om degenen die de dupe zijn geworden van jouw keuze, je schuld te belijden. Dat is het opnemen van je eigen verantwoordelijkheid. Pas dan kun je de verkeerde keuze achter je laten. Kijk maar naar wat Zacheüs doet: hij neemt zijn verantwoordelijkheid voor alle verkeerde keuzes uit het verleden en kiest ervoor om het recht te zetten.

Ruimte om schuld te erkennen
We moeten erop letten dat we elkaar de ruimte geven om onze schuld te erkennen. Het komt voor dat we de ander halverwege onderbreken en zeggen: ‘Laat maar, hoor! We moeten het maar gewoon vergeten!’ Maar dat is niet de weg die God ons wijst. Als wij onze verkeerde keuzes belijden, kan er vergeving en genezing plaatsvinden (1 Johannes 1:9). De Heere God staat niet klaar om ons verwijten te maken: Hij is genadig. Hij wil ons helpen om de volgende keuze goed te laten verlopen.