Hoe kun je omgaan met perfectionisme?

Er is moed voor nodig om af te rekenen met een perfectionistische levenshouding, omdat het betekent dat je je tekortkomingen moet accepteren. Het is belangrijk te beseffen dat perfectionisme ongewenst is. Perfectie is een illusie, perfectie is onbereikbaar. Op het moment dat je dat beseft, heb je de eerste stap al gezet. De volgende stap is de strijd aangaan met de gedachten en gedragingen die het perfectionisme voeden.

Hieronder volgt een lijst met tips die je kunnen helpen om de vicieuze cirkel van het perfectionisme te doorbreken. Als je perfectionistische gewoonten vervangt door gezondere en realistischer gewoonten, zul je zien dat je dat meer voldoening geeft.

• Vraag in gebed om Gods hulp, om kracht en wijsheid om te breken met perfectionisme.
• Maak een lijst van de voor- en nadelen van het streven naar perfectie. Je kunt van alles tegenkomen: problemen in relaties, werkverslaving, eetproblemen en dwangmatig gedrag. Je zult hoe dan ook zien dat de voordelen niet opwegen tegen de nadelen.
• Vermijd het alles-of-niets denken. Leer jezelf aan prioriteiten te stellen. Geef belangrijke taken voorrang en besteed minder aandacht aan minder belangrijke taken.
• Word je bewust van je zelfkritische en alles-of-niets houding. Let ook op de invloed daarvan op mensen in je omgeving. Vervang je kritische gedachten door realistischer en redelijker gedachten. Dwing jezelf ertoe ook de goede onderdelen van een prestatie te zien en te erkennen. Stel jezelf vragen als: is het echt zo erg als ik denk dat het is? Hoe kijken anderen ertegenaan?
• Stel realistische en haalbare doelen, gebaseerd op je behoeften en op wat je in het verleden hebt bereikt. Langzaam maar zeker zul je beseffen dat imperfecte resultaten niet de gevolgen hebben waar je bang voor bent.
• Verbind een tijdslimiet aan je activiteiten. Wees ook hierin realistisch! Het heeft bijvoorbeeld geen zin om ’s avonds laat te gaan studeren terwijl je te moe bent ook maar iets op te nemen. Als de tijd voorbij is, ga je door naar een andere activiteit. Op deze manier verminder je het uitstelgedrag.
• Leer om te gaan met kritiek. Als je een perfectionist bent, zie je kritiek vaak als een persoonlijke aanval waarop je reageert door in de verdediging te schieten. Probeer objectiever te kijken naar de kritiek, maar ook naar jezelf. Van kritiek en fouten kun je leren!
• Als je een doel hebt bereikt, stel je je volgende doel een stapje hoger dan het vorige (Let op: één stapje, geen tien!).
• Speel met je successtandaarden. Kies een activiteit en streef niet naar honderd procent, maar probeer negentig, tachtig of zelfs zestig procent. Dit helpt je realiseren dat de wereld niet vergaat als jij niet perfect bent.
• Concentreer je op het proces van de activiteit en niet zozeer op het eindresultaat. Beoordeel je succes niet alleen in termen van wat je hebt bereikt, maar let ook op het plezier dat je hebt gehad en hoeveel je geleerd hebt. Er zit namelijk ook waarde in het proces dat je doorloopt om een doel te bereiken.
• Buig angst en depressie om door jezelf te vragen of je te hoge eisen aan jezelf hebt gesteld.
• Bind de strijd aan met de angsten die achter je perfectionisme kunnen zitten door jezelf de vraag te stellen: "Waar ben ik nu precies bang voor. Wat is het ergste dat er kan gebeuren?"
• Je kunt alleen dingen leren als je ook fouten maakt. Stel jezelf dan ook de vraag wat je ervan kunt leren, als je een fout maakt.