Stress en maatschappij

De huidige maatschappij stelt hoge eisen, op alle gebieden: gezin, sport, werk, relaties, enzovoorts. Het enige waar we mee genoegen nemen, is het beste. Een van de zomeredities van HP/De Tijd in de afgelopen jaren was gewijd aan het perfectiestreven dat onze maatschappij doordesemt. Wanneer mensen alleen maar genoegen kunnen nemen met het allerbeste en allerhoogste, vormt dat een bron van stress.

Schuldgevoelens
Een perfect lichaam, perfecte seks, perfecte opvoeding, een perfecte baan, perfecte gezondheid, etcetera, etcetera. Niet voldoen aan deze norm staat gelijk aan falen of zorgt voor schuldgevoelens. Of nog erger: vermoeidheid, prikkelbaarheid, gevoelens van uitputting. John Jansen van Galen schrijft in zijn bijdrage aan HP/De Tijd over het gevoel dat sommige mensen hebben van dit leven: ‘Is dit het nou? Is this all there is?’: "Dat gevoel hadden onze ouders en grootouders niet. Ze wísten dat dit het was, dit onvolkomen leven dat pas zijn voleinding zou vinden in een hiernamaals." Een terechte constatering.

Oppervlakkigheid
Maar Jansen van Galen eindigt zijn artikel nogal arrogant en stuurt daarmee de lezer eigenlijk opnieuw met een kluitje in het riet: "Wij hebben geleerd dat we de vervolmaking van het leven hier en nu op eigen kracht moeten nastreven." Het steeds perfectionistischer willen zijn zonder dat dat ook daadwerkelijk gerealiseerd wordt, mondt juist uit in oppervlakkigheid. "De ambities stijgen sneller dan de mogelijkheden om ze te realiseren. Dat veroorzaakt spanning en een permanent gevoel van rusteloosheid," aldus hoogleraar vrijetijdswetenschappen Wim Knulst in hetzelfde tijdschrift. Schuldgevoelens en oppervlakkigheid zijn gevolgen van de wereld waarin we leven en kunnen flinke stress opleveren.