Hij is onze Trooster

Volgens het Van Dale Woordenboek is rouw droefenis over een overledene. Nu is het woord droefenis tegenwoordig een oubollig woord. Toch heeft het woord een betere gevoelswaarde dan het woord verdrietig. Dat betekent dan weer droevig zijn. Nu bedrijft de mens niet alleen rouw bij het verlies van een dierbare. Bij elke vorm van verlies start er een rouwproces. Een periode van droefenis die ons gemoed beheerst. We kunnen er letterlijk van overlopen en rivieren huilen. Ons lijf en leden reageren innerlijk en uiterlijk.

Verlies van een persoon grijpt zeer diep in iemands leven in. De diepte daarvan is afhankelijk van hoe betekenisvol de relatie was. Hoe intenser de band hoe dieper. We nemen een Bijbels voorbeeld van rouw om het proces te duiden. We zien in het leven van Jacob hoe groot de impact is bij het bericht van de ‘dood' van zijn zoon. (Wie de geschiedenis van Jozef kent, weet dat deze boodschap een leugen was.)

Bij het vernemen van het nieuws dat zijn zoon Jozef was omgekomen bij een gevecht met een leeuw, deed Jacob (vader) het volgende: "En Jacob scheurde zijn mantel, deed een rouwgewaad om zijn heupen en treurde lange tijd over zijn zoon. Al zijn zonen en al zijn dochters deden hun best hem te troosten, maar hij weigerde zich te laten troosten, en zei: Neen, rouw dragend zal ik tot mijn zoon in het dodenrijk neerdalen. En zijn vader beweende hem." (Genesis 37:34)

Er zijn veel boeken geschreven over rouw en er zijn veel studies over rouw. De een noemt fases van rouw, de ander heeft het over rouwtaken. Welke elementen zijn meestal onderdeel van een rouwproces- De ‘cirkel van rouw' bestaat meestal uit de volgende elementen: aanvaarding verlies - emotionele pijn - aanpassing - plaatsing

Een rouwproces start bij het aanvaarden van het verlies. Het is het onder ogen durven zien van het feit dat een dierbare er niet meer is. Over het algemeen kan iemand verstandelijk een switch maken. Er moet vaak veel geregeld worden en iemand probeert altijd de dood verstandelijk te beredeneren. Hoe- Waar- Wanneer- Wie- Dit zijn vaak voorkomende vragen van ontgoochelde mensen die het bericht krijgen van iemands overlijden. Was de band met de overledene intens, dan stapt iemand verder in de cirkel van rouw. Was het een onbekende of was er geen band, dan stopt het proces meestal hier.

Na het verstand komen pas de emoties op gang. Dat proces gaat heel diep. Jacob scheurde zijn kleren, deed een rouwgewaad om, treurde en weende een lange periode. Ieder mens is verschillend in het uiten van emotionele pijn. Angst, boosheid, schuldgevoelens, somberheid en andere emoties passeren de revue in wisselend tempo en duur. Dat kan op een extraverte of op een introverte manier zijn. Het is maar hoe iemand is.

Dan komt de aanpassing aan een leven en situaties waar de overleden dierbare geen deel meer aan heeft. Iemand moet zonder verder en beseft dat. Wanneer een ouder overlijdt, vinden er vaak grote veranderingen plaats in het gezin. Dat heeft tijd nodig.

Uiteindelijk zal iemand het verlies emotioneel een geschikte plek gaan geven. Deze plaatsing is belangrijk. De relatie tot de overledene blijft er altijd, maar de aard ervan is anders geworden. De relatie bestaat vooral uit herinneringen. Hij kan aan de overledene denken. De herinneringen zijn een soort monument in iemands hart. Het zorgt ervoor dat iemand verder kan gaan en zich kan richten op een toekomst die niets te maken heeft met het verlies.

Niemand kan bepalen hoe lang een cirkel van rouw gaat duren. Maar het is wel belangrijk dat er steeds een afronding is. Steeds- Er zijn verschillende levensmomenten wanneer het gemis van een dierbare weer heel heftig aanwezig kan zijn. Bij het verlies van een moeder kan een dochter weer in een rouwproces komen wanneer zij hoort dat ze zwanger is. Een jongen kan zijn overleden vader intens missen op de dag van zijn diploma-uitreiking. De manier waarop zij toentertijd door het rouwproces zijn gegaan en hoe zij geleerd hebben met emotionele pijn om te gaan, zal de duur van dit proces bepalen.

Rouwverwerking is iets persoonlijks. Je helpt iemand in rouw niet door het te willen bespoedigen, op te dringen of aan te geven hoe iemand moet rouwen. Wat iemand nodig heeft, is troost. Hoe- Luisteren, aanwezig zijn (zonder poespas! Niet voor de ander gaan denken), warmte en genegenheid bieden, initiatieven nemen om dingen te ondernemen, dus niet bij de pakken neer laten zitten. In het voorbeeld van Jacob zien we dat iemand ook heel bewust een keuze kan maken in het weigeren van troost! Hij koos ervoor om tot zijn dood toe te blijven rouwen om zijn zoon. En daarbij sloot hij zich af voor iedereen en kwijnde langzaam weg.

Bij elk voorbeeld in de Bijbel waar iemand overlijdt, zien we dat er een periode van rouw is. Deze wordt echter ook bewust beëindigd met een ‘en toen de rouwtijd over was...'. Rouwen is een normaal proces, voor een bepaalde periode, maar kent wel een eind. En dan verder... Hoe- In de vreugde en vrede des Heren. Want Hij is onze Trooster!