Rouw en verlies? Be there!

De puberteit is een roerige periode in het leven van een mens. Er vindt dan een enorme ontwikkeling plaats op lichamelijk, emotioneel, geestelijk en sociaal gebied. In de puberteit zijn er veel zaken en personen waaraan of aan wie een tiener zich hecht, die hem* zekerheid en veiligheid geven. Denk aan ouders, grootouders, vrienden, een coach en ook aan zaken als school, de buurt, kerk en de sportclub. Ze geven de stabiliteit die nodig is in deze onstuimige periode. Als tieners één of meer van deze personen of zaken verliezen, heeft dat een enorme impact in hun leven. Het geeft onveiligheid en onrust in hun wezen. Ze belanden in een rouwproces.

De pijn die tieners ervaren als gevolg van verlies, verschilt per situatie. Tieners hebben nog niet het vermogen om zichzelf emotioneel te stabiliseren. Hun leven wordt nog voornamelijk bepaald door hun gevoel. Het verstand is in ontwikkeling, dat hoort bij de puberteit. Het verlies wordt ervaren als het einde van de wereld. Ze zitten vast in zichzelf en weten vaak niet hoe ze eruit moeten komen. Ook de uitingen ervan kunnen verschillen. De pijn uit zich op verschillende manieren:

• Lichamelijk: innerlijke onrust en pijn wordt (als er geen hulp komt!) meestal gecompenseerd met lichamelijke uitingen. Dat kan een ongezonde aandacht voor het uiterlijk zijn, zoals kleding, make-up en versieringen. Lichamelijke klachten kunnen zijn rugpijn, nekpijn en buikpijn. Extreem gedrag kan zijn zelfverminking, agressiviteit en excessieve eetgewoontes.
• Emotioneel: de vertaalslag van hoe tieners zich voelen én hoe zij dat uiten is een-op-een. Ze zijn boos, dus reageren ze op alles en iedereen boos. Angstig- Dan wordt alles in het licht van de angst geïnterpreteerd.
• Geestelijk: tieners in een rouwproces kunnen vol zitten met gedachten van schuld, kunnen zich moeilijk concentreren en denken erg warrig. Ze proberen te reageren en te ageren op het leed wat hen is aangedaan. De mens probeert verlies altijd te beredeneren om uit de uitkomst troost te verkrijgen. Er moet toch een verklaring zijn die het gebeuren ‘goed' maakt- En hoe zit het met God, waarom laat Hij dit toe- Allemaal vragen die kunnen spelen.
• Sociaal: vriendschappen gaan voorbij, gezinsstructuren veranderen en relaties worden anders wanneer dierbaren overlijden. Dat gaat heel diep. Helemaal als degene een rolmodel is, zoals een vader, moeder, een oudere broer of zus.

Be there!
Voor tieners in rouw is het belangrijk dat ze zich kunnen uiten. Omdat ze zo transparant zijn (gedrag) in hoe zij zich voelen, kunt u goed opmerken waar u een balans in kunt brengen. U doet dat met het tegenovergestelde. Bijvoorbeeld: een tiener die zijn boosheid uit door gewelddadig gedrag, komt u tegemoet met een signaal van vrede en rust. Trek hem uit zijn boze bui, door samen ergens naar toe te gaan. Een wanhopige tiener brengt u een boodschap van hoop door samen positieve herinneringen op te halen, en te kijken naar wat gaat komen. Focus op de uitdagingen, de talenten en kwaliteiten van de tiener. Een tiener met een chaotisch hoofd en allerlei negatieve gedachtes over zichzelf, over God, mensen, de situatie, breng je een boodschap van orde. Samen de dingen op een rijtje zetten en te categoriseren in waar en niet waar. Oplossingen en antwoorden geven op vragen. Ga op zoek naar de tegenovergestelde emotie. Humor is daarbij een belangrijke sleutel. Maak lol met ze!

Om zich te laten sturen en troosten, hebben tieners een gevoel van veiligheid en vertrouwen nodig. Bied ze die veiligheid en de ruimte om te komen met hun verdriet (lees Mattheüs 11:28-30). Soms duurt dat even. Dat kan wel een jaar duren. Zorg dat je er in die periode gewoon voor hen bent. Toon interesse en zorg. Help ze door het dal heen en breng ze tot het Vaderhart van God. Daarin ligt immers onze opdracht als we te maken hebben met mensen in rouw.

*Waar ‘hij/zijn/hem' staat, kan ook ‘zij/haar/haar' gelezen worden.