Het mediawijs maken van kinderen

Onderzoeken naar de invloed van media op onze kinderen, zijn van alle eeuwen. Het ene onderzoek bevestigt dat de media effect hebben op de ontwikkeling van een kind, een ander ontkracht het. Wie zich laat leiden door de wispelturigheid van onderzoeken, komt zelden tot een gezond standpunt in het mediawijs maken van kinderen.

De media prikkelen onze zintuigen om ons gedachtepatroon te wijzigen naar hun boodschap. Om deze beïnvloeding te voorkómen, is er alles aan gelegen dat we de toegangspoorten van onze gedachten beschermen. Het oog is één van deze toegangspoorten. De Bijbel leert ons dat wat het oog ziet, grote invloed heeft op wie we zijn.

Mattheüs 6:22 De lamp van het lichaam is het oog. Indien dan uw oog zuiver is, zal geheel uw lichaam verlicht zijn; maar indien uw oog slecht is, zal geheel uw lichaam duister zijn.

Voor deze waarheid heb je geen wetenschappelijk onderzoek nodig. Iedere ouder weet dat als een kind van twee jaar in zijn boosheid allerlei foute teksten roept, hij of zij deze niet uit zichzelf heeft. De sociale context waarbinnen het kind wordt opgevoed, is hier de bron. Kinderen kopiëren. Niet alleen in handelen, maar ook in het vormen van een moreel besef (onderscheid tussen goed en kwaad). Kinderen maken we niet mediawijs als we samen naar een programma/game kijken waar veel geweld in voorkomt. Als het geweld niet benoemd wordt, als er geen gezonde morele input komt, dan worden ze er eerder positief in bevestigd, dan dat ze beseffen dat het verkeerd is. Over dat principe is de Bijbel overigens duidelijk. ‘Wie kwaad voor goed (moreel gezond) vergeldt, het kwaad zal van zijn huis niet wijken' (Spreuken 17:13).

Werp een Licht op de zaak...
Wie wereldbewust is, merkt om zich heen hoe het ‘kwaad' zich aan ons opdringt. Dat moet ons niet verbazen. Sterker nog: het wordt alleen maar erger! Dat onze kinderen vervuild worden met media die geen rekening houden met de morele waarden van God, is een feit. Maar het is té makkelijk om de schuld ‘van het verderf' bij de wereldse media te leggen. Zij weet immers niet beter! Als opvoeders zijn wij de bepalende factor in de morele ontwikkeling van onze kinderen. Wij werpen een Licht op de zaak. En daar ligt eigenlijk het grootste gevaar. Vaak zitten we er alleen maar naast als onze kinderen of tieners een tv-programma kijken of een game spelen. We kijken mee en bekritiseren het. Maar helaas willen we nogal eens verzaken om er een Licht op te laten schijnen. Bijbelse principes worden vaak verwoord als: ‘Dat zou Jezus niet leuk vinden'. Of: ‘God zegt dat het zonde is'.

Maar kinderen hebben méér nodig. Een gezond moreel besef komt onze kinderen - zeker in onze samenleving - niet aanwaaien! Geef kinderen daarom van jongs af aan duidelijkheid in wat goed is en wat kwaad. Wees een voorbeeld om bewust keuzes te maken in wat men door het oog en oor binnen laat komen en wat beslist niet. Goed voorbeeld doet goed volgen, zegt een spreekwoord. Het vormt een moreel geweten bij het kind.

... hanteer de ‘deleteknop'...
Kinderen zijn onbevangen. Alles wordt ‘gedownload' op de ‘harde schijf' van hun hart, van hun denken. En dat vertaalt zich naar hun gedrag. ‘Reeds een knaap laat zich door zijn handelingen kennen, of zijn doen zuiver is en recht' (Spreuken 20:11).

Als opvoeder hanteer je de deleteknop. Jij bent degene die aangeeft en bepaalt wat geselecteerd en verwijderd moet worden. Stel grenzen in mediagebruik. Wat wordt er gekeken? Wat absoluut niet? Hoe lang mag men op het Internet? Hoe lang gamen? Welke games? Etc. Wees betrokken bij de keuzes die jouw kinderen maken. Begeleid hen daarin. Leer kinderen verwoorden waarom ze graag iets willen zien, spelen of horen. Luister naar hun argumenten. Deel vervolgens je eigen argumenten. Leg uit waarom je iets goed vindt of juist niet. Met name dat eerste ‘aangeven waarom je iets goed vindt', biedt kinderen houvast en veiligheid.

... en plaats een filter voor hun hart!
Voor alle toegangspoorten tot onze gedachten, hoort een filter te staan. Dat geldt voor kinderen en tieners maar óók voor volwassenen. Dit filter moet ons duidelijk maken wat toelaatbaar is en wat niet. Het moet een filter zijn dat onze gedachten eerst laat afstemmen op de gedachten van de Heere God, opdat we niet zo gemakkelijk worden verleid door allerlei oor- of oogstrelende boodschappen. Als opvoeder ben jíj degene die leert hoe je kind een filter voor zijn of haar toegangspoorten plaatst. En aan welke eisen dit filter dient te voldoen. Hoe je dat doet? Wees een Licht in hun wereld. Geef het juiste voorbeeld. Wees een kompas in hun leven en onderwijs hen vanuit het woord van God. Dán plaats je een filter voor hun hart!

Feiten en cijfers*

• Jongeren internetten dagelijks zo'n drie uur en een kwartier
• Ook de tv staat dagelijks ruim drie uur aan, maar die fungeert meer als ‘achtergrondgeluid'
• Dagelijks kijken jongeren een kleine twee uur met aandacht naar de beeldbuis
• Bijna 90% van de jongeren bekijkt filmpjes via internet, een derde doet dat zelfs dagelijks
• MSN'en - chatten met vrienden middels een speciaal hiervoor ontwikkeld programma - is het meest populair onder jongeren, gevolgd door ‘surfen en rondkijken'
• Eén derde van de kinderen heeft een tv op zijn of haar eigen slaapkamer

*Bron: www.newrulez.nl en http://youngmarketing.web-log.nl/