Is onthouding reëel?

Het programma No Apologies legt de nadruk op onthouding van risicovol gedrag met betrekking tot seks, drugs en alcohol. Maar is dat reëel? Kun je daar in deze tijd nog mee aankomen?

Seksualiteit
Als het gaat om seksualiteit vinden velen onthouding tot aan het huwelijk achterhaald. Reden hiervoor is dat het denken over huwelijkse trouw is veranderd. We leven in een maatschappij waar het huwelijk haar waarde lijkt te hebben verloren. Een ander veel gemaakt bezwaar tegen het propageren van onthouding is dat het te richtinggevend is. Veel onderwijsprogramma’s over seksualiteit zijn bewust niet-richtinggevend (of ‘waarden-neutraal’) als het gaat om het beginnen of doorgaan met seksueel handelen. Zij stellen alle mogelijkheden voor als gelijkwaardig. De gedachte is vaak: "je merkt vanzelf of je er aan toe bent". Dit is een vage en uiteindelijk betekenisloze richtlijn voor zo’n belangrijke beslissing. Diezelfde programma’s zijn in feite juist extreem richtinggevend als het gaat om het propageren van ‘veiliger’ seks door gebruik van contraceptie en condooms. Andere opties blijven immers onbesproken.

Drugs
Met betrekking tot drugs wordt uitgegaan van de filosofie dat jongeren hoe dan ook gaan experimenteren. Dat ‘hoort’ bij de puberteit. Binnen de verslavingszorg is deze gedachte van ‘harm reduction’ gemeengoed. Het doel van veel preventieactiviteiten is om de gevolgen van het gebruik in goede banen te leiden, oftewel de schade te beperken. Veel scholen maken gebruik van het lesprogramma ‘De Gezonde School en Genotmiddelen’ van het Trimbos Instituut, dat gebaseerd is op de ‘harm reduction’-boodschap. Het project is het meest effectieve preventieprogramma, schrijft de organisatie zelf in een promotiefolder over haar lessenserie. Uit onderzoek blijkt echter een neveneffect van dat programma, omdat door louter voorlichting het aantal gebruikers juist kan toenemen[1] . No Apologies geeft geen uitvoerige voorlichting over verslavende middelen, maar neemt de jongeren juist mee in een kijkje ‘achter de schermen’. Er wordt nadrukkelijk inzicht gegeven in de oorzaken en gevolgen van druggebruik. Meer nog gaat het erom dat jongeren weerbaar worden gemaakt. Daarbij geldt voor dit programma dat ‘NEE’ zeggen een optie is die nadrukkelijk doorgegeven wordt! Gedurende het No Apologies-programma krijgen jongeren hiertoe handvatten aangereikt.

Alcohol
Juist in deze tijd, gezien de maatschappelijke ontwikkeling, is het belangrijk jongeren te wijzen op een andere keuze, ook ten aanzien van alcoholgebruik.Het gebruik van alcohol op jonge leeftijd brengt grote risico’s met zich mee. Voor de persoon in kwestie, maar ook voor de omgeving. Jongeren moeten weten dat het niet vanzelfsprekend is dat als je uitgaat, je jezelf helemaal vol laat lopen. No Apologies helpt jongeren tot het inzicht te komen dat keuzes die in de maatschappij als ‘normaal’ worden beschouwd, bij nader inzien helemaal niet zo ‘gewoon’ hoeven te zijn. Veel jongeren worden echter niet of nauwelijks aangemoedigd of uitgedaagd om daar eens kritisch over na te denken. In het programma No Apologies wordt jongeren daarentegen geleerd groepsdruk te weerstaan.