Vriendschappen: belangrijk voor iedereen

Tijdens onderzoeken komt steeds vaker naar voren dat vriendschap een voorwaarde is voor een gezond leven. Bij De Hoop zien we cliënten die al hun relaties opgeofferd hebben aan het middel waar ze aan verslaafd waren. De banden met familie en vrienden zijn kapot gegaan, omdat de verslaafde drugs, alcohol of een andere middel belangrijker vond. We zien echter ook dat cliënten gevlucht zijn in een verslaving ómdat ze geen goede relaties hadden met de mensen om hen heen. Voor herstel zijn gezonde vriendschappen belangrijk, maar hoe bouw je die op- Dat is een vraag waar ook veel mensen zonder verslaving mee worstelen.

De Amerikaanse christenpsycholoog Jim Wilder benadrukt het belang van vriendschap. Hij bestudeerde meer dan twintig jaar de randvoorwaarden voor geestelijke groei en kwam tot de conclusie dat een mens alleen geestelijk volwassen kan worden als hij vreugde ervaart. En die vreugde is alleen mogelijk als hij gezonde banden heeft met andere mensen. Ook de Bijbel is daar duidelijk over: ‘En de HERE God zeide: Het is niet goed, dat de mens alleen zij' (Genesis 2:18).

Liefdesbanden
Wat zijn gezonde banden eigenlijk- Dit is uit te leggen door onderscheid te maken tussen angstbanden en liefdesbanden. Liefdesbanden draaien om de vreugde en de wens om bij mensen te zijn die belangrijk voor ons zijn. Liefdesbanden stimuleren mensen om te leven in waarheid, vreugde, vrede, volharding, liefde en echte gulheid. Bij liefdesbanden profiteren mensen allebei van de relatie en kunnen ze eerlijk met elkaar omgaan.

Angstbanden
Bij een angstband proberen mensen negatieve gevoelens als pijn, vernedering, schaamte, schuld en/of angst voor afwijzing te vermijden. Iemand gaat bijvoorbeeld bij een ander op bezoek, omdat hij bang is dat de ander boos op hem wordt als hij het niet doet. Hij doet het echter niet omdat hij plezier heeft in het contact. Wanneer mensen zich in relaties door angst laten drijven, groeit de angst ook als ze niet bij elkaar zijn: ze zijn bang om te laat op het werk te komen en op die manier iemand boos te maken, bang om iemand te kwetsen door hun echte mening te geven. Daarom komt ook liegen en bedriegen veel voor bij angstbanden.

Gevoelens uiten
Angstbanden kunnen veranderd worden in gezonde liefdesbanden, maar dat vraagt wel veel inzet. Essentieel is dat de echte gevoelens geuit gaan worden. Veel mensen vinden het eng om hun verdriet, hun boosheid, hun gekwetstheid te laten zien. Ook durven ze niet te zeggen wat ze wel en vooral ook wat ze niet willen, terwijl grenzen stellen juist erg belangrijk is. Ze zijn bang om belachelijk gemaakt te worden of om (opnieuw) gekwetst te worden.

Identiteit
Om eerlijk te kunnen zijn is het belangrijk dat we ons bewust worden van de identiteit die wij als christen hebben. Als we onze ogen op God richten zullen we merken dat Hij almachtig is, maar ook dat Hij van ons houdt. Als we overtuigd raken van de liefde van de Here wordt het gemakkelijker de angst voor mensen te bevechten: ‘Er is in de liefde geen vrees, maar de volmaakte liefde drijft de vrees uit' (1 Johannes 4:18). Als we weten dat God voor ons zorgt, durven we onszelf te worden. Dan kunnen wij op een liefdevolle manier onze mening uiten. Natuurlijk willen we er zijn voor onze naasten, al is het maar omdat de Bijbel ons daartoe oproept, maar als onze eigen identiteit in Christus duidelijk is kunnen wij ook ‘nee' zeggen als de grenzen van het redelijke worden overschreden.

Liefdevolle gemeenschap
In de huidige tijd leven we steeds individueler. Onze familie en vrienden wonen vaak ver weg en buren blijven vreemden voor ons. We gaan onze eigen gang. Mensen die problemen hebben en geen vreugde in hun leven meer ervaren, worden al snel naar een hulpverlener gestuurd, omdat de personen om hen heen geen tijd hebben om persoonlijke aandacht te geven. Uit het onderzoek van Jim Wilder blijkt dat therapie niet helpt als degene die behandeld wordt alleen tegenover de behandelaar open en eerlijk kan zijn. Therapie is pas effectief als de mensen die behandeld worden deel zijn van een liefdevolle gemeenschap, waar zij zichzelf kunnen zijn en mensen om zich heen hebben die om hen geven. Dat merken we bij De Hoop. Mensen die niet meer in zichzelf geloofden, krijgen aandacht en een zinvolle dagbesteding. Ze worden weer gewaardeerd en bloeien daardoor op. Aandacht en vriendschap geven aan onze naasten is niet alleen de taak van hulpverleners. Het wordt van ons allemaal gevraagd én we hebben het allemaal nodig.