Alcohol en werk
Alcohol en werk
Alcohol wordt door bijna negentig procent van de Nederlandse bevolking gedronken. Het percentage drinkers onder de beroepsbevolking ligt zelfs nog hoger. Werk en privé is, waar het om alcoholgebruik gaat, niet duidelijk te scheiden. Wanneer u op een vrije avond voorafgaand aan een werkdag flink wat alcohol drinkt, kan de alcohol de volgende nóg in uw bloed zitten. U komt dan onder invloed op het werk, wat duidelijk zijn sporen na kan laten op de werkuitvoering.
Op deze pagina vindt u antwoorden op de volgende vragen: Hoeveel werkenden hebben problemen met alcohol? Wat zijn de directe effecten van alcohol op het functioneren en wat zijn gevolgen van problematisch gebruik voor een bedrijf? Zijn er risicofactoren op het werk en wat zegt de wet eigenlijk over alcohol en werk Hoeveel problematische drinkers kent de beroepsbevolking?
In Nederland kampen veel werknemers met alcoholproblematiek, blijkt uit onlangs verschenen onderzoek. Van de totale beroepsbevolking heeft bijna negen procent problemen met alcohol. Bijna vijf procent misbruikt alcohol en bijna vier procent is verslaafd aan alcohol. Onder werkende mannen vormen alcoholproblemen zelfs de meest voorkomende psychische stoornis (onder werkende vrouwen zijn dat depressie en fobie). Mannen - Een half miljoen werkende mannen (12,1 procent) heeft ernstige problemen met alcohol. Dit is bijna één op de acht werkende mannen.
- Hiervan valt 6,5 procent (270.000 mannen) onder de criteria voor alcoholmisbruik en valt 5,5 procent (230.000 mannen) onder de zwaardere criteria voor alcoholafhankelijkheid.
Vrouwen
- Onder werkende vrouwen ligt het percentage dat alcohol misbruikt of afhankelijk is van alcohol lager dan bij mannen. Ruim drie procent van de werkende vrouwen heeft ernstige problemen met alcohol.
- Twee procent van de werkende vrouwen maakt misbruik van alcohol en 1,2 procent is verslaafd aan de alcohol.
- Jonge, hoger opgeleide vrouwen hebben een verhoogde kans op alcoholproblematiek.
Andere feiten
- Meer dan negentig procent van de beroepsbevolking drinkt alcohol. Daarmee bevat de beroepsbevolking een hoger percentage drinkers dan de bevolking als geheel.
- Van de gehele werkende beroepsbevolking drinkt 21 procent excessief.
- Voor mannen: twintig glazen of meer per week of minstens eens per week zes glazen of meer
- Voor vrouwen: veertien glazen of meer per week of minstens eens per week vier glazen of meer
- Meer dan veertig procent drinkt wel eens alcohol onder of aansluitend op werktijd.
- Vier procent van de werkenden is wel eens onder invloed van alcohol op het werk.
- De bedrijfssectoren horeca, bouwnijverheid, landbouw, visserij en cultuur en overige dienstverlening hebben het hoogste alcoholgebruik.
Voor de mannelijke beroepsbevolking is alcoholverslaving de meest voorkomende psychische stoornis.
|
Wat zijn de effecten op het functioneren?
Alcoholgebruik voor of tijdens het werk is niet vrijblijvend. Het heeft invloed op het functioneren. Hoe groot dit effect is hangt onder andere af van de hoeveelheid en snelheid van drinken.
De volgende effecten kunnen optreden: - Concentratievermindering
- Verstoorde motoriek (gevaarlijk bij het bedienen van machines)
- Onnauwkeurig werken; verminderde werkprestaties
- In slaap vallen op het werk
- Zelfoverschatting
- Verstoorde waarneming
- Verstoorde informatieverwerking
- Te laat op het werk komen of te vroeg vertrekken
- Vaker afwezig zijn / ziekteverzuim
- Ruzie, agressiviteit of geïrriteerdheid naar collega's
- Niet luisteren naar leidinggevenden
- Bekritiseren of roddels verspreiden over collega's
"Als ik met ontwenningsverschijnselen liep (trillen, transpireren en weinig kracht om dingen te doen), dan besteedde ik mijn werk gewoon uit. Vaak kon ik door het trillen geen rapporten schrijven. Ik wachtte dan net zolang tot mijn dienst erop zat en vroeg dan aan de collega die mijn dienst overnam of hij de rapporten kon schrijven."
(Peter, ex-gast De Hoop)
Niet waar:
- Alcohol maakt dat ik beter presteer
- Alcohol maakt dat ik beter nadenk
|
Wat zijn de gevolgen voor een bedrijf?
Verzuim - Werknemers met alcoholproblematiek verzuimen vaker (zo'n twee tot zes keer meer per jaar). Terugkerend verzuim van een paar dagen en middellang verzuim (één tot drie weken) komen het vaakst voor.
- Werknemers komen vaker te laat op hun werk of gaan eerder weg.
- Dertien procent van de mensen in de ziektewet heeft problemen met alcohol en vijf procent heeft ernstige problemen met alcohol.
Collega's
- Een hogere werkdruk voor collega's: gaten die zijn gevallen door een drinkende collega moeten worden opgevuld.
- Verslechterde werksfeer: vaker irritatie, agressiviteit (zowel verbaal als fysiek) of ruzie.
Kwaliteit en productiviteit
- Afname kwaliteit werk: prestaties zijn zo'n driekwart van het normale kunnen.
- Productiviteit neemt af met tien tot zestig procent.
Bedrijfsongevallen
- Werknemers die onder invloed zijn van alcohol hebben een twee tot vier keer zo grote kans om bij een bedrijfsongeval betrokken te raken
- Tien tot dertig procent van de bedrijfsongevallen hangt samen met het gebruik van alcohol
Leidinggevenden
- Instructies worden niet goed opgevolgd of er wordt niet naar geluisterd.
"Door het alcoholgebruik versliep ik me vaak, was minder fit, had vaak last van concentratiestoornissen, mijn prestaties werden minder, ik was minder alert, en ik werd onverschillig, ging vaker ruzie zoeken, was lichamelijk gewoon moe en daarbij kwam altijd dat voortdurende gevoel van schuld en schaamte." (Piet, ex-probleemdrinker)
Wat zijn de risicofactoren op het werk?
Op de ene werkplek komen problemen met alcohol vaker voor dan op de andere. Op de ene werkplek zullen de gevolgen van alcoholmisbruik ook ernstiger zijn dan op de andere, bijvoorbeeld als er gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen. De volgende factoren op de werkvloer kunnen de kans op het ontstaan van een alcoholprobleem van werknemers vergroten.
Risicofactoren
- Alcoholcultuur (de belangrijkste risicofactor!)
- Houding en drinkgedrag collega's; bijvoorbeeld "wie niet meedrinkt, is ongezellig"
- Tolerante houding en voorbeeldfunctie van leidinggevenden
- Beschikbaarheid van alcohol (kantine, vrijdagmiddagborrel, feestelijkheden)
- Aantal gelegenheden waarop alcohol geschonken wordt
- Geen (speciale) regels op het werk ten aanzien van alcohol
- Overwerk en lange werkweken
- Onveilige werkplek
- Regelmatig werken onder tijdsdruk
- Stressvol werk
- Weinig sociale controle op het werk (bijvoorbeeld doordat u geïsoleerd bent van anderen of doordat men weinig zicht heeft op het werk dat u verricht)
- Geen invloed kunnen uitoefenen op uw werk, weinig ontplooiingsmogelijkheden.
- Negatieve werksfeer; onder andere agressie, discriminatie, sexuele intimidatie.
"Mijn afdelingshoofd had wel in de gaten dat ik teveel dronk maar hij lustte het ook graag... We waren twee handen op één buik en hielpen elkaar door de moeilijke momenten heen. Soms liepen we voor de gein met een capuchon op, als teken dat we ons alcoholprobleem goed konden verbergen. Ik denk dat het gescheeld had als mijn baas mij op mijn drankgebruik had aangesproken, maar hij dronk juist met mij mee." Peter (ex-probleemdrinker)
Risicovolle arbeidsomstandigheden verhogen de kans dat u een alcoholprobleem krijgt. Het blijft echter UW eigen keus om wel of geen alcohol te gebruiken
|
Geraadpleegde literatuur
- Frone, M.R. (2003). Predictors of Overall and On-the-Job Substance Use Among Young Workers. Journal of Occupational Health Psychology,8, 39-54.
- GBW. (2001). Sterke drank, zwak werk. Woerden: GBW.
- Gründemann, R.W.M. (1989). Alcoholgebruik onder de Nederlandse beroepsbevolking. Vervolgonderzoek alcohol en werk, deel I en II. Leiden: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, NIPG en TNO.
- Laitinen-Krispijn, S., Bijl, R. (2002). Werk, psyche en ziekteverzuim.Utrecht: Trimbos-instituut.
- Schutten, M., Van den Eijnden, R.J.J.M., Knibbe, R.A. (2003). Onderzoeksrapportage Alcohol en Werk. Rotterdam: IVO.
- Wahlburg, J. A., Van Dijk, A. A. (2000). Alcohol en Werk. Houten/Diegem: Bohn Stafleu Van Loghum.
|
- Ames , G.M., Grube, J.W., Moore, R.S. (1997). The relationship of drinking and hangovers to workplace problems: an empirical study. Journal of studies on Alcohol, 58, 37-47.
- Frone, M.R. (2003). Predictors of Overall and On-the-Job Substance Use Among Young Workers. Journal of Occupational Health Psychology,8, 39-54.
- Lehman, W.E.K, Simpson, D.D. (1992). Employee substance use and on-the-job behaviors. Journal of Applied Psychology, 77, 309-321.
- Mc. Farlin, S.K., Fals-Stewart, W. (2002). Workplace absenteeism and alcohol use: a sequential analysis. Psychology of Addictive Behaviors,16, 17-21.
- Mc. Farlin, S.K., Fals-Stewart, W., Major, D.A., Justice, E.M. (2003). Alcohol use and workplace aggression: An examination of perpetration and victimization. Journal of Substance Abuse. 13, 303-321.
- Wahlburg, J. A., Van Dijk, A. A. (2000). Alcohol en Werk. Houten/Diegem: Bohn Stafleu Van Loghum.
|
- Bennet, J.B., Lehman, W. E. (1998). Workplace drinking climate, stress, and problem indicators: assessing the influence of teamwork (group cohesion). Journal of studies on alcohol.59 (5).
- Hermansson, U., Helander, A., Brandt, L., Huss, A., Rönnberg, S. (2002). The Alcohol Use Disorders Identification Test and Carbohydrate-Deficient Transferrin in Alcohol-Related Sickness Absence. Alcoholism: Clinical & Experimental Research, 26, 1, 28-35.
- Laitinen-Krispijn, S., Bijl, R. (2002). Werk, psyche en ziekteverzuim. Utrecht: Trimbos-instituut.
- Lehman, W.E.K, Simpson, D.D. (1992). Employee substance use and on-the-job behaviors. Journal of Applied Psychology,77, 309-321.
- Mc. Farlin, S.K., Fals-Stewart, W. (2002). Workplace absenteeism and alcohol use: a sequential analysis. Psychology of Addictive Behaviors,16, 1, 17-21.
- Mc. Farlin, S.K., Fals-Stewart, W., Major, D.A., Justice, E.M. (2003). Alcohol use and workplace aggression: An examination of perpetration and victimization. Journal of Substance Abuse.13, 303-321.
|
- Ames, G. M., Grube, J.W. (1999). Alcohol availability and workplace drinking : mixed method analyses. Journal of Studies on Alcohol.60, 3.
- Bijl, D.A. (1998). Alcohol and drugs in the workplace: Attitudes, policies and programmes in the Netherlands. Geneva: EU/ILO.
- Carney, M. A., Armeli, S., Tennen, H., Affleck, G., & O'Neil, T. P. (2000). Positive and negative daily events, perceived stress, and alcohol use: a diary study. J Consult clin Psychol, 68 (5), 788-798.
- Frone, M.R. (2003). Predictors of Overall and On-the-Job Substance Use Among Young Workers. Journal of Occupational Health Psychology,8, 39-54.
- Gründemann, K.W.H. (1989). Achtergronden van het alcoholgebruik onder de Nederlandse beroepsbevolking. Onderzoek alcohol en werk: deel II. Leiden: Ministerie van Sociale Zaken en werkgelegenheid, NIPG en TNO.
- Laitinen-Krispijn, S., Bijl, R. (2002). Werk, psyche en ziekteverzuim.Utrecht: Trimbos-instituut.
- Schutten, M., Van den Eijnden, R.J.J.M., Knibbe, R.A. (2003). Onderzoeksrapportage Alcohol en Werk. Rotterdam: IVO.
- Yang, M.J., Yang, M. S., Kawachi, I. (2001). Work experience and drinking behavior: alienation, occupational status, workplace drinking subculture and problem drinking. Public Health, 115, 265-271.McFarlin, S. K., Fals-Stewart, W., Major, D. A., & Justice, E. M. (2001). Alcohol use and workplace aggression: an examination of perpetration and victimization. Journal Substance Abuse, 13(3), 303-321.
- Yen, I. H., Ragland, D. R., Greiner, B. A., & Fisher, J. M. (1999). Workplace
discrimination and alcohol consumption: findings from the San Fransisco
Muni Health and Safety Study. Ethn Dis, 9(1), 70-80.
|
|
info / bestellen